Dylatacja

Cześć Strefowiczu z tej strony jak zawsze InżyniErka cieszę się, że gościsz na blogu. Przed Tobą artykuł o dylatacji, który obiecałam na Instagramie, że zrealizuję w marcu… i oto jest. Jakie informacje w nim znajdziesz? Przede wszystkim czym jest dylatacja, jakie są jej rodzaje (wraz z krótkim ich opisem), a także jak ją wykonujemy. Bardzo prawdopodobne, że nawet nie zdajesz sobie sprawy w jaki wielu miejscach elementach ją stosujemy. Artykuł ten zawiera informacje na temat dylatacji, które z powodzeniem możesz wykorzystać na swoim placu budowy, albo na zajęciach na uczelni, bo i tam ten temat powinien być omawiany. Zapraszam do lektury.

Definicja

Definicję dylatacji możliwe, że już poznałeś na moim profilu na Facebooku lub Instagramie, ale i tu nie może jej zabraknąć. Zacznijmy więc, od tego, że dylatacja to inaczej szczelina dylatacyjna, czy też przerwa dylatacyjna. Jest to utworzona w sposób celowy szczelina/przerwa, która całkowicie lub częściowo dzieli konstrukcję lub jej elementy na mniejsze części/odcinki. Dylatację stosujemy w celu umożliwienia konstrukcji swobodnego przemieszczania się (z wykluczeniem szkodliwych następstw tego ruchu), ale także m.in. w celu zmiany układu statycznego konstrukcji. W uproszczeniu więc możemy przyjąć, że dzięki zastosowaniu dylatacji minimalizujemy ryzyko powstania np. odkształceń konstrukcji bądź jej pęknięć spowodowanych np. przez kurczenie się bądź pęcznienie materiału.

Rodzaje dylatacji

Konstrukcyjna

Jest to rodzaj dylatacji, który ma na celu podzielenie elementów konstrukcyjnych na odrębne części, które będą pracować niezależnie od siebie. Dzięki temu rozwiązaniu możliwe będzie prawidłowe osiadanie „podzielonych” elementów i właściwe ich odkształcenie. Pamiętać bowiem należy, że poszczególne elementy konstrukcji odkształcają się z uwagi na występujące czynniki zewnętrzne w tym np. z uwagi na występujące warunki gruntowe, czy różnice temperatury. Wykonanie (prawidłowej) dylatacji spowoduje, że konstrukcja (np. budynek) będzie „elastyczny” i właściwie „odpowie” na zaistniały czynnik, bowiem będzie na niego przygotowany (analogicznie do naszego układu immunologicznego).  

Gdzie taką dylatację konstrukcyjną najczęściej stosujemy? Głównie przy posadowieniu fundamentów, na długich odcinkach poziomych, z uwag na znaczne różnice w obciążeniach, ale także przy rozbudowie (dobudowaniu nowej części budynku) istniejącego już obiektu. Czynników, które powodują konieczność zastosowania dylatacji konstrukcyjnej jest sporo, więc jest to częsty rodzaj dylatacji stosowany przy realizacji inwestycji budowlanych.   

Termiczna

Stosowana by zapobiegać odkształceniom termicznym powstającym na skutek naprężeń wywołanych zmianą temperatury. Omawiany rodzaj dylatacji spotykany jest więc przy realizacjach z zakresu budownictwa drogowego, mostowego czy kolejowego. W tym w szczególności, gdy materiał lub element konstrukcyjny użyty do budowy podatny jest na pęcznienie bądź kurczenie się pod wpływem długotrwałego działania temperatury np. szyny kolejowe. Jednak to niejedyna „okazja” do zastosowania tego rodzaju dylatacji, stosujemy ją także w budownictwie jednorodzinnym przy wykonywaniu balkonów czy tarasów. Podsumowując, zmiana temperatury może spowodować wydłużenie lub skrócenie elementu, ale także jego skręcenie czy wygięcie w wyniku nierównomiernego rozkładu temperatury w elemencie, co w efekcie może doprowadzić do powstania rys bądź spękań.

Przeciwdrganiowa

To rodzaj dylatacji zapobiegający negatywnemu wpływowi drgań na obiekt budowlany. Dylatacja ta stosowana jest na obszarach o wzmożonej aktywności sejsmicznej (trzęsienia ziemi) i w miejscach narażonych na powstanie szkód górniczych, a ponadto powszechnie wykonuje się ją w budownictwie przemysłowym (przy fundamentach pod maszyny/urządzenia, których praca powoduje drgania).

Technologiczna

Powszechnie stosowana wszędzie tam, gdzie może nastąpić pęcznienie lub kurczenie się materiału wykorzystanego do budowy danego elementu konstrukcyjnego. Typowym przykładem jest wykonanie dylatacji technologicznej przy wykonywaniu wylewki betonowej.

Wypełnienie dylatacji

Czy wiesz, że szczeliny dylatacyjne zazwyczaj zostają wypełnione wybranym materiałem? Ma to na celu ukrycie celowo wykonanego „ubytku” aby zakryć najczęściej nieestetyczną przerwę. Czym wypełniamy dylatację? Możliwości jest wiele, ale w szczególności należy wymienić:

  • Taśmy dylatacyjne,
  • Listwy dylatacyjne,
  • Masy dylatacyjne (w tym masy: silikownowe, epsoksydowe, akrylowe, poliuretanowe) + preparaty gruntujące.

Gdzie stosuje się dylatację w budynkach?

Zazwyczaj dzieje się tak (nie samo, a np. wynika to z rozkładu obciążeń, bądź kwestii technologicznych), że w każdym budynku konieczne będzie wykonanie dylatacji. Miejscami, w których najczęściej możesz spotkać czy być zmuszonym wykonać szczelinę dylatacyjną są:

Wylewka posadzkowa

W tym przypadku albo wykonawcy dzielą obszar na mniejsze pola np. 6 x 6 m, albo stosują taśmę dylatacyjną oddzielając wylewkę od ścian oraz innych pionowych elementów konstrukcyjnych .

Ściany

W przypadku ścian najczęściej chodzi o stykające się budynki w zabudowie bliźniaczej czy też szeregowej. Ściany zewnętrzne (szczytowe) pracują indywidualnie i niezależnie od siebie przenoszą obciążenia w związku z czym koniecznym jest pozostawienie szczeliny dylatacyjnej, aby ta indywidualna praca każdej ze ścian mogła być zachowana.

Tarasy

Koniczność wykonania dylatacji tarasu związana jest ze stałym jego „wystawieniem” na działanie czynników atmosferycznych (różnica temperatur, opady atmosferyczne). Warunkuje to prawidłowe wykonanie szczeliny dylatacyjnej, aby zapobiec pojawieniu się rys, czy pęknięć. Wykonujemy dylatację na tarasie w sposób zbliżony do wylewki posadzkowej, nie zapominając o konieczności ukształtowania spadku na tarasie. Nie wolno zapomnieć także wykonaniu szczeliny dylatacyjnej pionowej między tarasem, a elementami pionowymi konstrukcji np. ścianą.

Innymi często spotykanymi elementami w budynkach, których obecność warunkuje wykonanie dylatacji są: przewody instalacyjne z uwagi na odkształcenia się materiału spowodowane przepływem np. gorącej wody, czy stropy na styku ze ściankami działowymi.

Podsumowanie

Cieszę się, że dotrwałeś do końca wpisu. Artykuł obszerny, ale za to w jednym miejscu znajdziesz najważniejsze informacje na temat dylatacji. Sądzę, że po lekturze niniejszego wpisu już wiesz, że nie każda nieestetyczna szczelina na budowie to efekt błędu wykonawcy, a przeciwnie celowy zabieg. Z uwagi na fakt, że szpara ta nie jest zbyt „ładna” najczęściej wypełnia się ją jednym z wymienionych w artykule materiałów np. taśmą dylatacyjną. Nie unikaj więc dylatacji, przeciwnie zadbaj o to by pojawiły się wszędzie tam gdzie to potrzebne.

Jeśli chciałbyś jeszcze dopytać o coś w temacie dylatacji, albo nurtuje Cię zupełnie inny temat koniecznie zadaj pytanie w komentarzu lub pisz śmiało na kontaktstrefadlainzyniera@gmail.com Zapraszam Cię też do przeczytania innych artykułów, które pojawiły się na blogu, sadzę że mogą Cie zainteresować takie wpisy jak: Odległość budynku od granicy działki czy Na co zwrócić uwagę przy wyborze projektu domu jednorodzinnego?

Dziękuję Ci za nasze dzisiejsze spotkanie, mam nadzieje, że będziemy widzieć się jeszcze niejednokrotnie.

Pięknego dnia,
InżyniErka   

Udostępnij i polub
error20

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial
error

Jeśli podoba Ci się blog i chcesz być na bieżąco, kliknij i subskrybuj :)