3 NAJWIĘKSZE WADY USTAWY PRAWO ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH w kontekście przetargów na roboty budowlane

Witam Cię serdecznie w kolejnym artykule poświęconym zamówieniom publicznym. Tym razem zajmiemy się trzema największymi wadami ustawy Prawo zamówień publicznych. Jednakże żaby zacząć wskazywać wady przedmiotowej ustawy, powinieneś zaznajomić się z jej pozytywnymi aspektami, które znajdziesz w poniższym artykule:

4 Zalety Ustawy Prawo zamówień publicznych w przetargach na roboty budowlane

Przeczytałeś artykuł? Tak? To świetnie, ruszamy dalej.

W 2021 roku ma wejść w życie nowa ustawa Prawo zamówień publicznych, warto więc zacząć przygotowania do zapowiadanej rewolucji ustawowej. Dobra wiadomość jest taka, że przygotowania te już rozpocząłeś czytając wcześniejszy artykuł o zaletach ustawy jak i będąc teraz tutaj.

Zaznajomienie się z aktualnym stanem prawnym znalezienie jego słabych i mocnych stron pozwoli na określenie oczekiwań wobec planowanych zmian i zweryfikowanie ich wykonalności.

Przejdźmy do głównej części artykułu czyli do wskazania i omówienia tytułowych wad.

Wady ustawy Prawo zamówień publicznych w kontekście przetargów na roboty budowlane

1. Kryteria wyboru ofert

PROBLEM: To jeden z najbardziej negatywnie oddziałujących aspektów na proces budowlany. W aktualnym stanie prawnym wybór najkorzystniejszej oferty opiera się na kryteriach cenowych i pozacenowych. Pomimo obowiązku stosowania kryteriów pozacenowych (z pewnymi wyjątkami) takich jak np. czas obowiązywania gwarancji, czy termin realizacji zadania to w większości przypadków najniższa cena oferowana przez wykonawców ma zasadnicze znaczenie. Dlaczego? Ponieważ większość z wykonawców spełnia maksymalne lub minimalne – w zależności od wagi danego kryterium – wymagania dostając najwyższą liczbę punktów. Jeśli wszyscy wykonawcy lub znaczna ich część zaoferuje najwyżej punktowany np. okres trwania gwarancji, jedyną kwestią ich różniącą będzie cena, co zazwyczaj ma miejsce.

KONSEKWENCJE: Wybór wykonawcy, który zaoferował najniższą cenę wiąże się z ryzykiem nienależytego wykonania kontraktu w szczególności pod względem jakościowym.        

ROZWIĄZANIE:
Zwiększenie ilości kryteriów pozacenowych w zamówieniach publicznych z jednego lub dwóch do nawet czterech lub pięciu zwiększy ich konkurencyjność i poziom istotności w porównaniu do ceny. Trudniej będzie wykonawcom spełnić wszystkie wymagania z najkorzystniejszym rezultatem. Przy takim rozwiązaniu istnieje znaczące prawdopodobieństwo, że nie tylko cena ale i kryteria pozacenowe będą miały pozytywny wpływ na jakość realizacji zadań inwestycyjnych.      

2. Ograniczone możliwości zmiany umowy

PROBLEM: Wykonawca ma bardzo ograniczone możliwości co do zmiany umowy w trakcie jej realizacji. A zdarzają się w trakcie robót sytuacje niezależne od wykonawcy istotnie wpływające nie tylko na proces budowlany, ale i na wykonawcę np. jego płynność finansową. Przykładem aktualnym na dzień pisania artykułu jest fakt podwyższenia stawki roboczogodziny do 17,00 zł brutto. Przedsiębiorca tworzący kalkulację na zadanie realizowane np. przez okres dwóch lat zapewne nie skalkulował takiej podwyżki cen. Wzrost stawki roboczogodziny przekłada się na generalny wzrost cen towarów i usług realizowanych na potrzeby danego przedsięwzięcia.  

KONSEKWENCJE: Brak możliwości zamiany umowy proporcjonalnie do wzrostu cen spowoduje, iż wykonawca ale i inwestor ponoszą duże ryzyko niewykonania danej inwestycji wcale, w terminie lub w należyty sposób.

ROZWIĄZANIE: Wprowadzenie możliwości zmian w umowie uzależnionych od sytuacji znacząco wpływających na realizację zadania, a niezależnych od wykonawcy np. zwiększenie pacy minimalnej przez rząd.

3. Brak dotkliwych konsekwencji dla oszustów budowlanych

PROBLEM: Kary w ustawie są, wymagania są, ale i nadużycia są. Co więc jest do zmiany? Aktualnie nie istnieją instrumenty prawne, które by umożliwiły zamawiającym wykluczyć z postępowań publicznych wykonawców, którzy wielokrotnie dopuścili się nadużyć, bądź nie wykonali zleconego zadania w należyty sposób – zgodny z projektem w terminie i z należytą starannością. Nie istnieje żaden system, w którym zawarte byłyby informacje o rzetelności wykonawcy. A zdarzają się sytuacje, w których przedsiębiorcy przekraczają czas realizacji zadań notorycznie bądź jakość wykonanych przez nich prac pozostawia wiele do życzenia. Jednym z przykładów dość powszechnych nadużyć, kiedy jednym z kryteriów jest skrócenie czasu realizacji zadania jest jego celowe przekraczanie z ówczesnym wliczeniem kar za jego przekroczenie do oferowanej ceny. Na taki zabieg nie mogą pozwolić sobie wszyscy wykonawcy i zazwyczaj w podobny do opisanego powyżej sposób działają duże firmy. Na szczęście nie zawsze ma to miejsce.    

KONSEKWENCJE: Brak możliwości wykluczenia wykonawcy, który dopuszcza się powtarzających się nadużyć wpływa zarówno negatywnie na inwestora jak i pozostałych oferentów. Zaburza on bowiem rynek zamówień publicznych. Dla inwestorów współpraca z takim podmiotem jest męcząca i wiąże się np. z możliwością utraty dofinansowania na potrzeby realizacji przedsięwzięcia w związku z przekroczeniem czasu jego realizacji. A pozostali oferenci poświęcający pewne nakłady finansowe i czasowe potrzebne do przygotowania oferty pracują nadaremno.       

 ROZWIĄZANIE: Wprowadzenie instrumentów prawnych pozwalających na walkę z nieuczciwymi przedsiębiorcami np. poprzez czasowe blokowanie możliwości realizacji zadań na rzecz inwestorów publicznych. Stworzenie krajowego sytemu rejestrującego wykonawców realizujących zadania ze środków publicznych, w którym zawarte by zostały opinie na temat m.in. terminowości i jakości zrealizowanych zadań.  

Podsumowanie

To tylko trzy wady (niestety jest ich więcej) a jakie konsekwencje… Zgodzisz się ze mną, że skoro środki finansowe przeznaczone na realizacji przedsięwzięć budowlanych to Twoje pieniądze, moje pieniądze, Twoich bliskich to warto by były gospodarowane właściwie i trafiały do tych którzy realizują inwestycje w uczciwy sposób? To nie tylko kwestia pieniędzy, ale przecież wiele inwestycji kierowanych jest do społeczeństwa czyli realizowanych na naszą rzecz. Jako budowlaniec zwracam szczególną uwagę na jakość wykonanych prac na ich dokładność, precyzję i staranność. Niestety wiele z wykonanych robót mnie rozczarowuje. Czasami są to niuanse, ale i one maja znaczenie tym bardziej, że moja złotówka też tam została ulokowana.

Warto więc edukować społeczeństwo, że i ten aspekt życia społeczno-polityczno-gospodarczego jest ważny, a prawo zamówień publicznych dotyczy wszystkich. To kogo wybiorą za nas urzędnicy przy pomocy ustawy Prawo zamówień publicznych przełoży się na komfort użytkowania obiektów wybudowanych ze środków państwowych, na nasze bezpieczeństwo i naszych bliskich.

Namawiam Cię więc do śledzenia tego tematu. Na blogu jeszcze niejednokrotnie pojawi się tematyka przetargowa. W planach mam miedzy innymi napisanie szerszego artykułu o wadach ustawy – tu są bowiem tylko trzy najważniejsze – dalej także informacji ogólnych o ustawie, ale także o planowanych zmianach ustawowych. Zapraszam Cię więc do bacznego obserwowania mojego bloga, jak i zaglądania na Facebook’a i Instagrama.

Pozdrawiam i do zobaczenia,
InżyniErka

Udostępnij i polub

Może Ci się również spodoba

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Wordpress Social Share Plugin powered by Ultimatelysocial
error

Jeśli podoba Ci się blog i chcesz być na bieżąco, kliknij i subskrybuj :)